NT Foundation - Khoa học và Thơ
 
 
Lượt truy cập: 7419790
 
 
Khoa học và Thơ
 

Thật tình tôi không phải là người đầu tiên ghép hai phạm trù này lại. Tôi đã đinh ninh thơ và khoa học tựa như người đẹp và quái vật trong suốt 40 năm đầu đời, hay ba mươi mấy năm nếu không tính những năm đầu tiên chưa đi học, vì nói cho cùng nhận thức về thơ và khoa học chủ yếu hình thành từ giáo dục.

 

Nhà trường dạy tôi rằng khoa học là kiến thức rõ ràng còn thơ là "mơ theo trăng và vơ vẩn cùng mây". Khoa học là khách quan và phổ quát, còn thơ thì gánh chức năng "chở bao nhiêu đạo" rồi "đâm mấy thằng gian". Khoa học gia là người nghiêm túc cần mẫn thẳng ngay, còn nhà thơ thì say xỉn, ngơ ngáo, điên rồ.
Đinh ninh như vậy tôi vừa ngáp vừa đi ngơ ngáo trong hành lang trường Đại học Clarkson. Phan thị Vàng Anh đi bên cạnh càu nhàu: Bây giờ ở Việt Nam mới 2 giờ sáng. Hai giờ sáng đi đọc thơ, có điên rồ không? Tôi thấy còn điên rồ hơn nữa khi những người sẽ nghe chúng tôi nói chuyện về thơ là bọn sinh viên khoa học. Lúc ấy là đầu năm 2000, Vàng Anh và tôi đi dự một festival về văn học nghệ thuật ở phía bắc tiểu bang New York, và chưa đầy 24 giờ sau hành trình 30 tiếng đồng hồ từ Việt Nam, chúng tôi bị đưa tới lớp học của Giáo sư Joseph Duemer. Lúc đi trong hành lang giáo sư đã giới thiệu ngắn gọn là trường Clarkson là nơi uy tín đào tạo khoa học gia và kỹ sư ở Bắc Mỹ, đại đa số sinh viên trong lớp sáng tác (creative writing) mà chúng tôi sắp gặp có major (môn học chính) là khoa học.
Vì vậy, sau khi trả lời những câu hỏi của bọn sinh viên về thi hứng, vần điệu, tu từ vân vân, tôi xin phép hỏi lại một câu. Mấy chục gương mặt sáng sủa tự tin nhìn tôi sẵn sàng. Tôi hỏi: Tại sao các bạn theo đuổi con đường khoa học kỹ thuật mà còn tìm hiểu thơ ca? Cả lớp ngớ ra, rồi có đứa nhún vai, có đứa hỏi lại "Tại sao không?". Sau đó ông thầy của chúng nói đùa với tôi: Cô là người đầu tiên khiến cho lớp sinh viên xuất sắc ấy nín tịt trước một câu hỏi. Trong ngôi trường đào tạo kỹ sư này, người ta dạy cả văn chương, hội họa, âm nhạc, kịch nghệ, thể thao, và những loại hình sáng tạo mới mẻ cấp tiến khác, và sinh viên tự do chọn lớp học không hề thắc mắc tại sao mình bỏ thì giờ học vẽ hay tìm hiểu Mozart khi đã xác định sẽ trở thành kỹ sư hóa chẳng hạn. Như khi thiết kế khu phòng thí nghiệm giữa khu rừng cây tuyệt đẹp có những lối mòn để đi dạo hay chạy bộ, không ai thắc mắc là những người cặm cụi trong phòng thí nghiệm cả ngày sao lại còn đi dạo khi rừng cây đổi lá hay mặt đất nhú lên vô vàn chồi xuân.

Dirac và Einstein là hai nhà khoa học đã đem lại cho khoa học hiện đại một số phương trình cơ bản, mà qua tính xúc tích, đơn giản, và năng lực mạnh mẽ, các phương trình đó có thể được xem là những bài thơ đẹp nhất của nhân loại của thế kỉ 21.

Mặc dù bọn sinh viên nói là "Chúng tôi sẽ suy nghĩ về câu hỏi này", tôi biết tôi mới là người phải tìm hiểu về mối quan hệ giữa khoa học và thơ (văn chương và nghệ thuật nói chung). Vừa rồi tôi đọc một bài báo đăng trên Science Activities ( 01-01-2009) có tựa Marrying the Muse and the Thinker: Poetry as Scientific Writing (Hôn phối Nàng Thơ và Nhà Tư Tưởng: Thơ như sáng tác khoa học). Các tác giả bài báo tường trình một phối hợp thành công giữa một giáo viên hóa học và một giáo viên văn chương ở một trường trung học để dạy những khái niệm khoa học thông qua thơ (thơ thật sự, trong thí dụ dẫn chứng là thơ của John Updike, chứ không phải những câu vần vè để nhớ các định lý hay công thức hóa học). Thay vì phòng học với lủ khủ ống nghiệm, không gian được bố trí lại như một phòng đọc thoải mái, và đề bài tập sau một buổi học về thuộc tính của các chất khí là hãy làm một bài thơ về khí. Sau chút bối rối, học sinh bắt đầu vận dụng kỹ năng trong lớp thơ mà viết bài tập hóa học. Bài báo miêu tả: Học sinh phải vật lộn với kiến thức khoa học để cấu trúc một bài thơ chuyển tải được thông tin khoa học chính xác. Bài làm được đánh giá căn cứ vào tính sáng tạo thơ ca và sự thấu hiểu các nguyên lý khoa học. Qua sáng tác  văn học, học sinh đã diễn dịch thành công ngôn ngữ khoa học thành ngôn ngữ ẩn dụ mà không đánh mất tính chính xác khoa học.
Nhưng tại sao phải làm vậy? Mục tiêu không phải nhằm sản xuất thơ, mà bằng quá trình sáng tác văn học, rèn luyện kỹ năng nhà khoa học. Bài báo viết: Nhiều khoa học gia tin là sáng tác văn chương, như làm thơ viết truyện, thì không chính xác và chặt chẽ bằng báo cáo khoa học. Nhưng thành tựu gần đây của các nghiên cứu về não cho thấy báo cáo khoa học và sáng tác văn học có chung những đòi hỏi đối với người viết là thu thập, tổng hợp và tổ chức thông tin (Key, 1994). Trong nghiên cứu khoa học, cũng như trong những lĩnh vực khác, viết là quá trình quan trọng nhất để sinh viên xây dựng tri thức, bày tỏ phản ứng cá nhân đối với các vấn đề, và gạn lọc các ý tưởng. Thông qua quá trình viết để diễn dịch thông tin ra ngôn từ, sinh viên lấp được khoảng trống giữa hiểu biết đơn thuần và hấp thu tri thức thực sự. Các thể loại sáng tác văn học giúp sinh viên hấp thu tri thức khoa học bằng cách giúp chúng diễn đạt sự suy tư khoa học bằng chính giọng điệu của mình.
Kết luận của bài báo là: Kết quả các bài làm của những lớp khoa học kết hợp văn chương này cho thấy sinh viên có thể thu được lợi ích quan trọng, giúp chúng truyền bá được tri thức khoa học ra ngoài cộng đồng khoa học. Giáo trình phối hợp khoa học và văn học, phát huy cả phần bên trái lẫn bên phải của não, tạo ra một cái cầu nối hoạt động khoa học và hoạt động văn học, khiến sinh viên tự tin vào khả năng thấu hiểu những khái niệm khoa học lẫn văn học.

Lý Lan

Nguồn tia sáng


Thêm yêu thích (308) | Trích dẫn nội dung trên site của bạn | Xem: 4195

  Nội dung

PHẢN HỒI ĐỘC GIẢ NT-FOUNDATION VỀ BÀI VIẾT
Tên của bạn:
E-mail của bạn:
Nội dung:



Code:* Code

 
E-mail  Gửi email cho bạn bè
In trang này In trang này
  Lên đầu trang
Các bài khác...
  • Tự tin khẳng định trong giao tiếp
  • “BỘ CHUẨN” TRẺ 5 TUỔI
  • ĐỪNG LÀM THUI CHỘT MÔN VĂN
  • MỘT TRƯỜNG MẦM NON BỊ “BỎ HOANG” GẦN 20 NĂM
  • CHUẨN CÓ HỢP CHƯƠNG TRÌNH
  • VĂN HOÁ CÔNG GIÁO VIỆT NAM
  • Bạn trẻ nên cởi mở hơn nữa
  • Không được ép học sinh học thêm
  • Công khai học phí
  • Áp lực chọn nghề
  • Trước hết cần cải cách pháp lý
  • GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC: Từ góc nhìn nghiệp vụ sư phạm
  • Hỗ trợ đào tạo hay là một cách để thu hút chất xám
  • Lớp mẫu giáo trong... nghĩa trang
  • Qui chế 43 về đào tạo theo tín chỉ: đôi điều cần được nghiên cứu thêm
  • Vài nhận xét từ kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2005-2008
  • Quản lý game online vẫn còn chưa ổn
  • Sinh viên 5 tốt: Lấy đẹp dẹp xấu
  • Không gian công cộng: Gương soi công bằng, dân chủ và văn minh!
  • Bản quyền tác giả trong sách giáo khoa
  • Cô bé Việt mồ côi mang trong mình bốn dòng máu
  • Sao không làm như Senegal ?
  • 4 giải pháp chống tham nhũng
  • Phê bình Văn học nữ quyền
  • CƠ HỘI PHÁT TRIỂN TRONG KHÓ KHĂN
  • Bàn về thời cơ
  • Bị thầy đánh, nữ sinh nhập viện
  • Trượt ĐH, sang 2009 có được thi tiếp?
  • Lời cảm ơn của Phụ huynh học sinh!
  • Cải cách hệ thống đào tạo tiến sĩ
  • Bé gái nhiễm HIV không được đi học
  • Mỗi tuần chị nấu 170 bát cháo miễn phí…
  • 78 năm thành lập đoàn - nhớ người đoàn viên đầu tiên
  • Thi vào... lớp 1
  • Chọn trường nghề
  • Tính chất tiểu nông
  • Huyết áp thấp có nguy hiểm?
  • Nhìn nhận về Dự luật tiếp cận thông tin
  • Ung thư gan - Những điều cần biết
  • Tăng huyết áp ở trẻ
  • Thật đáng buồn cho cách dạy của chúng ta....
  • Gỉai pháp độc đáo cho bệnh tai biến mạch máu não
  • NGƯỜI VIỆT NAM NÊN HÌNH THÀNH THÓI QUEN ĂN SỮA CHUA MỖI NGÀY
  • Mẹo nhỏ để luôn có đối mắt khỏe mạnh
  • Lưu ý khi phẫu thuật khúc xạ mắt
  • Cả trường dựng lều trọ học
  • Thói quen xấu gây cận thị
  • Tuyển sinh đầu cấp: “Người ăn không hết, kẻ lần không ra”
  • 14 lí do để bạn uống nhiều nước
  • Đôi tay... đi đến trường
  • Bốn thủ phạm gây vô sinh ở nam giới
  • Không đâu bằng quê nhà
  • Ngày của Mẹ thân yêu...
  • Đến trường trên đôi chân tật nguyền
  • Tan trường là tắc đường
  • SV vượt sướng?
  • Chuyển đổi công tác định kỳ cán bộ VH-TT&DL
  • Phát triển và nuôi dưỡng tố chất lãnh đạo
  • Một số biểu hiện của hiện trạng chảy máu chất xám
  • Phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý trong khoa học
  • Trứng hay gà có trước?
  • Về khoa học xã hội & nhân văn
  • Đổi mới cách xây dựng chiến lược
  • Sảy thai - Nguyên nhân và cách phòng ngừa
  • Chuột rút và cách chữa
  • Bệnh nhiệt miệng - Những điều bạn chưa biết
  • Sáng tạo xanh với sự trợ giúp của sở hữu trí tuệ
  • Xin lỗi - Phải biết cách
  • Không đâu bằng quê nhà
  • Choáng váng “truyện người lớn” của teen
  • Thầy hiệu trưởng đi bán vé số
  • Tôi đã “nghèo” như thế đấy!
  • Giờ giới nghiêm dành cho trẻ em Nga
  • SV sẽ được học môn "học để làm gì?"
  • Can-xi cho tuổi thanh thiếu niên
  • Ovaltine thử thách thông minh 2009
  • Mùa thi - mùa "chặt chém"
  • XEM CON NHƯ LÀ MỘT CHỦ THỂ
  • Ép học sinh tặng quà nhà trường
  • Sinh con từ trữ lạnh mô tinh hoàn
  • SÂN CHƠI THỬ TRÍ THÔNG MINH CỦA TRẺ
  • ĐÀO TẠO KỸ NĂNG TƯ DUY CHO TRẺ EM
  • Thi tốt nghiệp THPT 2010: Ôn tập kiểu nào đạt điểm cao?
  • Kết nối người Việt trẻ toàn cầu
  • Bí quyết thi đậu
  • Những người hết lòng vì cộng đồng
  • Hoàn táng thi hài Vua Lê Dụ Tông
  • “Giải cứu” nỗi đau cột sống bằng kỹ thuật hiện đại
  • 5 cách tự nhiên cải thiện sức khỏe
  • Bạo lực học đường
  • Những sát thủ có khuôn mặt trẻ thơ
  • Đánh thức các giác quan của bé từ những năm tháng đầu đời
  • Lắng nghe, thấu hiểu người khác cũng là nghệ thuật
  • Tình yêu lớn nhất mẹ dành cho con
  • Đâu rồi, nét quyến rũ Hà Nội
  • Thực phẩm tốt cho mùa thi
  • Trẻ có thể tự tử vì người lớn không quan tâm
  • Cách dùng hoa ngọc lan chữa bệnh
  • Giữ tim khoẻ không khó
  • Đồ chơi kích thích trí thông minh cho trẻ
  • Nguy cơ mắc bệnh tự kỉ ở trẻ
  • Phát hiện tự kỷ qua tiếng bập bẹ như thế nào?
  • Khát vọng học tập của chàng sinh viên cao 1m, nặng 18 kg
  • Sự kiện tiêu biểu năm 2010 của ngành Giáo dục và Đào tạo
  • Trời rét vẫn cần tắm cho bé
  • Văn hóa giao tiếp giúp bạn thành công
  •  
    Giới thiệu về trung tâm
    B/S Nguyễn Khắc Viện, Nhà sáng lập Trung tâm N-T
    Bà Nguyễn Thị Nhất, Nhà đồng sáng lập Trung tâm NT
     
    Bạn đọc viết
    Trò chuyện không định h...
    em muon hoi chi tiet hon ve cach the hien cac loai cau hoi t...
    29/11/08 10:24 More...
    By duong hanh

    Tự tin khẳng định trong...
    Một bài viết rất sâu sắc về hành vi thiếu t...
    22/11/08 15:38 More...
    By AAAA

    Des troubles psychologiques, des méthodes de consultation et de traitement ...