NT Foundation - Bản quyền tác giả trong sách giáo khoa
 
 
Lượt truy cập: 7427179
 
 
Bản quyền tác giả trong sách giáo khoa
 

Ngoài "Dáng hình ngọn gió" (SGK lớp 5), nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến còn một bài thơ được học sinh thích nữa là bài "Em yêu nhà em". Cùng với "Dáng hình ngọn gió", "Em yêu nhà em" được đưa vào SGK "khi nào đó" chính nhà thơ cũng... không biết nữa. Là Giám đốc Trung tâm Quyền tác giả Văn học Việt Nam, thuộc Hội nhà văn Việt Nam, nhà thơ Đàm Thị Lam Luyến có rất nhiều suy nghĩ về vấn đề này.

 

>> Nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến: "Dáng hình ngọn gió"

Từ "yêu nhà em" đến yêu cộng đồng

"Em yêu nhà em" là một trong rất nhiều bài thơ viết về gia đình, những người thân sống gần gũi bên cạnh mình của nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến. Qua 12 câu lục bát trữ tình, nhẹ nhàng như những câu hát, lời ru, nhà thơ Lam Luyến muốn các em nhỏ tự cảm nhận tình cảm của chính mình đối với gia đình, yêu những gì thân thuộc gắn bó với mình và thậm chí với cả những con vật có lợi cho con người:

Đâu vui như nhà của em
Có đàn chim sẻ bên thềm líu lo
Có nàng gà mái hoa mơ
Cục ta, cục tác, khi vừa trứng xong
Có bà chuối mật lưng cong
Có ông ngô bắp râu hồng như tơ
Có ao muống với cá cờ
Em là cô Tấm đợi chờ bống lên
Có đầm ngào ngạt hương sen
Ếch con tập đọc, dế mèn ngâm thơ

Dù đi xa thật là xa
Chẳng đâu vui được như nhà của em.

(Em yêu nhà em - SGK lớp 1 cũ, hiện được đưa vào dạy cho lớp mẫu giáo lớn)

Trong ngôi nhà thân yêu ấy, nhà thơ Lam Luyến đã từng viết rất nhiều bài thơ dành tặng cho những người thân mang tính giáo dục cao mà theo bà đều xứng, rất hợp để đưa vào SGK. Từ chuyện thuở nhỏ xâm hại đến vườn quế trên đường đi học, của một người không biết họ, không biết tên mà bà mặc cảm tội lỗi trong suốt mấy chực năm, dù đã  tự hóa giải cho mình bằng một bài thơ khá thành công về rừng, về cây, nhà thơ vẫn thấy hối hận cho đến tận bây giờ. Bây giờ, cùng với hậu quả tai hại của vụ "ăn vụng" cả vườn quế, "tàn sát" cả một vườn quế từ thời 9, 10 tuổi thi thoảng  bà nhức nhối vì đã trả giá, phải nhổ mất nửa hàm răng do sâu vì quế. Cũng chính từ đó bà không bao giờ còn dám ngắt lá, bẻ cành bất cứ một loại cây nào nữa. Và cung chỉ nguôi một phần nào mỗi khi viết bài thơ có tựa đề RỪNG:

Một ngày hè vui
Được thăm Tây Bắc
Thấy núi cao ngất
Thác reo bạc đầu
Thấy rừng nhiệt đới
Khoác áo đủ màu...
Thấy dáng con tàu
Trong từng thớ gỗ
Thấy bao trang vở
Trong cây bồ đè
Thấy cả con đê
Trong từng mắt lá
Thấy vỉa than đá
Trong khoang đất màu
Thấy cánh áo vải
Trong từng củ nâu
Thấy cả mai sau
Trong mùi thơm quế
Rừng ơi, yêu thế
Mỗi lá cây rừng
Mỗi mầm măng nhỏ
Rừng cõng trên lưng               

(Rừng)

Hay, lòng yêu ông khi ông đến tuổi " về hưu":
Tuổi hưu ông nghỉ ở nhà
Trồng mấy vạt cà, chăm mấy luống rau
Ngày ngày cùng cháu đi câu
Ông ngồi, mái tóc bạc phau giữa chiều
Cháu buông lên một dây diều
Để cho tiếng sáo trong veo giữa trời
Cho lòng ông được thảnh thơi
Cháu mong ông khỏe, ông ơi, đừng buồn!                       

(Ông)

Hoặc xuất phát từ tình cảm chân thành dành cho BÀ NGOẠI , sáng tác từ thời còn "bao cấp":

Chiều nay có canh ngon
Bà ơi sao chẳng đến
Mấy ngày trời có điện
Mong bà lắm bà ơi
Tối nay thứ bảy rồi
Có vở chèo cô tấm...
Bà ở quê xa lắm
Cách những mấy núi đồi
Bận trước bà về chơi
Vào giữa ngày oi bức
Cháu bận thi hết cấp
Chẳng được quạt cho bà
Thương bà còn ở xa
Bao giờ về Hà Nội?

(Bà ngoại)

Nhà thơ Lam Luyến tâm sự: "Nếu ví như một con tàu, tình cảm của mỗi con người có vai trò giống như một cái bánh lái, kiến thức như là buồng kỹ thuật. Bẻ bánh lái đi vào chỗ rộng hay chỗ hẹp chủ yếu là do tình cảm. Những người thành nhân, thành danh trong xã hội, phần lớn là những người sống đằm thắm, sâu sắc, giàu trắc ẩn. Nếu một đứa trẻ lớn lên không giáo dục chúng yêu những người thân, yêu chính gia đình mình thì chúng chỉ yêu bản thân nói gì đến  yêu tổ quốc, yêu đồng bào...


Thơ thiếu nhi cần nói nhiều đến tình yêu thương con người hơn

Theo quan điểm của nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến, những tác phẩm văn học được tuyển chọn vào SGK nói riêng và những tác phẩm dành cho thiếu nhi nói chung nên hướng đến việc bồi đắp tình cảm, tình yêu thương lành mạnh cho các em. Khác với sáng tác cho người lớn, những sáng tác cho các em hướng đến phạm trù CHÂN - THIỆN là chủ yếu, bởi  phạm trù MỸ, không chỉ bỏ sau lưng mình cái Ác, cái Xấu, đôi khi còn bỏ lại sau lưng mình cả cái Thiện nữa. Nhưng hình như rất ít đồng nghiệp thơ chia sẻ với tôi quan điểm này.

Ngoài quan niệm trên, quan điểm sáng tác của tôi: trước mắt  người sáng tác phải  có công chúng . Từ ít công chúng phấn đấu có nhiều và thật nhiều công chúng. Nhưng khi có thật nhiều công chúng rồi, hãy nghĩ đến công chúng chọn lọc, bạn đọc  khó tính. Đây có lẽ là thử thách khắc nghiệt nhất đối với người sáng tác. Trong lĩnh vực văn học cho thiếu nhi, "bạn đọc khó tính" ấy là độc giả người lớn, bởi trong mỗi người lớn đều có một thiếu nhi".

Và không muốn mai một phần "thiếu nhi" trong mình, nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến ao ước có một ngày hội đủ điều kiện để tham dự trại viết cho thiếu nhi và có tác phẩm được thiếu nhi đón nhận. Bà khẳng định: "Sáng tác cho thiếu nhi là điều thú vị chưa bao giờ tôi muốn gác bút!"

Quyền tác giả văn học trong SGK

Nhà thơ Đoàn Thị Lam Luyến tâm sự: "Việc chọn lựa tác phẩm để in trong  SGK, vừa có  yếu tố "khôn" vừa có yếu tố "may", tác giả không thể tự "ứng cử" tác phẩm của mình được. Các tác giả được chọn in trong SGK đều thấy vinh dự và không mấy ai đòi hỏi về quyền lợi vật chất. Tuy nhiên, từ khi Việt Nam gia nhập thành viên của Công ước Berne bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đến nay, nhận thức của xã hội, đặc biệt của những đối tượng hưởng thụ các tác phẩm văn học nghệ thuật đã thay đổi hẳn. Yếu tố quan trọng đem lại sự thịnh vượng cho một quốc gia là quốc gia ấy biết tôn trọng và có thái độ đúng mực với những chủ thể sáng tạo. Nhiếu quốc gia phát triển, lớn mạnh cả về kinh tế và văn hóa bởi họ sớm nhận ra và không ngừng tìm ra cách thức và phương tiện tối ưu để bảo vệ lợi ích tinh thần và vật chất cho các tác giả . Việt Nam đang sải bước để theo kịp các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới về việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Tương lai gần, các chủ thể sáng tạo văn hóa nghệ thuật nói chung, các tác giả SGK nói riêng, sẽ được đối xử công bằng. Họ không những được đề cao về quyền lợi tinh thần mà sẽ được đề cao và được đối xử đúng mực về quyền kinh tế (quyền tài sản), và nếu vậy, cũng tương lai gần,  sẽ có  nhiều tác phấm văn học cho thiếu nhi, làm hài lòng mọi lứa tuổi SGK cả về nội dung và hình thức hơn hẳn ngày hôm nay và ngày hôm qua.

 Nguồn Báo Thể Thao & Văn Hoá Số 53 Ngày 22.2.2009

Đăng tin babyhvq


Thêm yêu thích (271) | Trích dẫn nội dung trên site của bạn | Xem: 3778

  Nội dung

PHẢN HỒI ĐỘC GIẢ NT-FOUNDATION VỀ BÀI VIẾT
Tên của bạn:
E-mail của bạn:
Nội dung:



Code:* Code

 
E-mail  Gửi email cho bạn bè
In trang này In trang này
  Lên đầu trang
Các bài khác...
  • Tự tin khẳng định trong giao tiếp
  • “BỘ CHUẨN” TRẺ 5 TUỔI
  • ĐỪNG LÀM THUI CHỘT MÔN VĂN
  • MỘT TRƯỜNG MẦM NON BỊ “BỎ HOANG” GẦN 20 NĂM
  • CHUẨN CÓ HỢP CHƯƠNG TRÌNH
  • VĂN HOÁ CÔNG GIÁO VIỆT NAM
  • Bạn trẻ nên cởi mở hơn nữa
  • Không được ép học sinh học thêm
  • Công khai học phí
  • Áp lực chọn nghề
  • Trước hết cần cải cách pháp lý
  • GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC: Từ góc nhìn nghiệp vụ sư phạm
  • Hỗ trợ đào tạo hay là một cách để thu hút chất xám
  • Lớp mẫu giáo trong... nghĩa trang
  • Qui chế 43 về đào tạo theo tín chỉ: đôi điều cần được nghiên cứu thêm
  • Vài nhận xét từ kết quả thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2005-2008
  • Quản lý game online vẫn còn chưa ổn
  • Sinh viên 5 tốt: Lấy đẹp dẹp xấu
  • Không gian công cộng: Gương soi công bằng, dân chủ và văn minh!
  • Cô bé Việt mồ côi mang trong mình bốn dòng máu
  • Sao không làm như Senegal ?
  • 4 giải pháp chống tham nhũng
  • Phê bình Văn học nữ quyền
  • CƠ HỘI PHÁT TRIỂN TRONG KHÓ KHĂN
  • Bàn về thời cơ
  • Bị thầy đánh, nữ sinh nhập viện
  • Trượt ĐH, sang 2009 có được thi tiếp?
  • Lời cảm ơn của Phụ huynh học sinh!
  • Cải cách hệ thống đào tạo tiến sĩ
  • Bé gái nhiễm HIV không được đi học
  • Mỗi tuần chị nấu 170 bát cháo miễn phí…
  • 78 năm thành lập đoàn - nhớ người đoàn viên đầu tiên
  • Thi vào... lớp 1
  • Chọn trường nghề
  • Tính chất tiểu nông
  • Huyết áp thấp có nguy hiểm?
  • Nhìn nhận về Dự luật tiếp cận thông tin
  • Ung thư gan - Những điều cần biết
  • Tăng huyết áp ở trẻ
  • Thật đáng buồn cho cách dạy của chúng ta....
  • Gỉai pháp độc đáo cho bệnh tai biến mạch máu não
  • NGƯỜI VIỆT NAM NÊN HÌNH THÀNH THÓI QUEN ĂN SỮA CHUA MỖI NGÀY
  • Mẹo nhỏ để luôn có đối mắt khỏe mạnh
  • Lưu ý khi phẫu thuật khúc xạ mắt
  • Cả trường dựng lều trọ học
  • Thói quen xấu gây cận thị
  • Tuyển sinh đầu cấp: “Người ăn không hết, kẻ lần không ra”
  • 14 lí do để bạn uống nhiều nước
  • Đôi tay... đi đến trường
  • Khoa học và Thơ
  • Bốn thủ phạm gây vô sinh ở nam giới
  • Không đâu bằng quê nhà
  • Ngày của Mẹ thân yêu...
  • Đến trường trên đôi chân tật nguyền
  • Tan trường là tắc đường
  • SV vượt sướng?
  • Chuyển đổi công tác định kỳ cán bộ VH-TT&DL
  • Phát triển và nuôi dưỡng tố chất lãnh đạo
  • Một số biểu hiện của hiện trạng chảy máu chất xám
  • Phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý trong khoa học
  • Trứng hay gà có trước?
  • Về khoa học xã hội & nhân văn
  • Đổi mới cách xây dựng chiến lược
  • Sảy thai - Nguyên nhân và cách phòng ngừa
  • Chuột rút và cách chữa
  • Bệnh nhiệt miệng - Những điều bạn chưa biết
  • Sáng tạo xanh với sự trợ giúp của sở hữu trí tuệ
  • Xin lỗi - Phải biết cách
  • Không đâu bằng quê nhà
  • Choáng váng “truyện người lớn” của teen
  • Thầy hiệu trưởng đi bán vé số
  • Tôi đã “nghèo” như thế đấy!
  • Giờ giới nghiêm dành cho trẻ em Nga
  • SV sẽ được học môn "học để làm gì?"
  • Can-xi cho tuổi thanh thiếu niên
  • Ovaltine thử thách thông minh 2009
  • Mùa thi - mùa "chặt chém"
  • XEM CON NHƯ LÀ MỘT CHỦ THỂ
  • Ép học sinh tặng quà nhà trường
  • Sinh con từ trữ lạnh mô tinh hoàn
  • SÂN CHƠI THỬ TRÍ THÔNG MINH CỦA TRẺ
  • ĐÀO TẠO KỸ NĂNG TƯ DUY CHO TRẺ EM
  • Thi tốt nghiệp THPT 2010: Ôn tập kiểu nào đạt điểm cao?
  • Kết nối người Việt trẻ toàn cầu
  • Bí quyết thi đậu
  • Những người hết lòng vì cộng đồng
  • Hoàn táng thi hài Vua Lê Dụ Tông
  • “Giải cứu” nỗi đau cột sống bằng kỹ thuật hiện đại
  • 5 cách tự nhiên cải thiện sức khỏe
  • Bạo lực học đường
  • Những sát thủ có khuôn mặt trẻ thơ
  • Đánh thức các giác quan của bé từ những năm tháng đầu đời
  • Lắng nghe, thấu hiểu người khác cũng là nghệ thuật
  • Tình yêu lớn nhất mẹ dành cho con
  • Đâu rồi, nét quyến rũ Hà Nội
  • Thực phẩm tốt cho mùa thi
  • Trẻ có thể tự tử vì người lớn không quan tâm
  • Cách dùng hoa ngọc lan chữa bệnh
  • Giữ tim khoẻ không khó
  • Đồ chơi kích thích trí thông minh cho trẻ
  • Nguy cơ mắc bệnh tự kỉ ở trẻ
  • Phát hiện tự kỷ qua tiếng bập bẹ như thế nào?
  • Khát vọng học tập của chàng sinh viên cao 1m, nặng 18 kg
  • Sự kiện tiêu biểu năm 2010 của ngành Giáo dục và Đào tạo
  • Trời rét vẫn cần tắm cho bé
  • Văn hóa giao tiếp giúp bạn thành công
  •  
    Giới thiệu về trung tâm
    B/S Nguyễn Khắc Viện, Nhà sáng lập Trung tâm N-T
    Bà Nguyễn Thị Nhất, Nhà đồng sáng lập Trung tâm NT
     
    Bạn đọc viết
    Trò chuyện không định h...
    em muon hoi chi tiet hon ve cach the hien cac loai cau hoi t...
    29/11/08 10:24 More...
    By duong hanh

    Tự tin khẳng định trong...
    Một bài viết rất sâu sắc về hành vi thiếu t...
    22/11/08 15:38 More...
    By AAAA

    Des troubles psychologiques, des méthodes de consultation et de traitement ...