NT Foundation - THỰC TRẠNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ KHUYẾT TẬT Ở CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CHUYÊN BIỆT TIỂU HỌC HIỆN NAY
 
 
Lượt truy cập: 6978713
 
 
THỰC TRẠNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRẺ KHUYẾT TẬT Ở CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC CHUYÊN BIỆT TIỂU HỌC HIỆN NAY
 

T

rẻ khuyết tật là trẻ có khiếm khuyết về cấu trúc, sai lệch về chức năng cơ thể dẫn đến gặp khó khăn nhất định trong hoạt động cá nhân, hoạt động xã hội và học tập theo chương trình giáo dục phổ thông. Sự thiếu hụt về cấu trúc và hạn chế về chức năng ở trẻ khuyết tật biểu hiện ở nhiều mức độ khác nhau. Các nhóm trẻ khuyết tật chính gồm trẻ khiếm thính, trẻ khiếm thị, trẻ khó khăn về ngôn ngữ, trẻ đa tật và trẻ có các dạng khuyết tật khác.

 

Giáo dục chuyên biệt là hình thức tách trẻ em có các dạng khuyết tật khác nhau vào học trong các cơ sở giáo dục/trường riêng. Trong đó, có thể trẻ cùng loại tật vào học chung một trường nhưng cũng có thể nhiều trẻ khuyết tật khác nhau vào học chung một trường. Mỗi lớp học có nhiều trẻ khuyết tật ở những mức độ khuyết tật khác nhau, không giống nhau về năng lực (Ví dụ, trẻ khiếm thính vẫn còn có khả năng nghe và nói được học chung với những trẻ không nghe được âm thanh lời nói và không nói được). Vì vậy, trẻ cần được học trong những trường lớp riêng biệt, chương trình học riêng, phương tiện dạy - học riêng. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi trình bày thực trạng chương trình giáo dục trẻ khuyết tật ở các cơ sở giáo dục chuyên biệt hiện nay.

      1. Thực trạng sử dụng chương trình giáo dục trẻ khuyết tật ở các cơ sở chuyên biệt cấp tiểu học

    Chương trình sử dụng trong các trường chuyên biệt hiện nay thiếu tính thống nhất (chưa có khung chương trình chung). Để đáp ứng nhu cầu dạy-học trẻ khuyết tật, các nhà trường thiết kế chương trình theo quan điểm riêng biệt của một nhóm người hoặc một người. Vì vậy, hiện nay có rất nhiều loại chương trình khác nhau đang được sử dụng trong các trường chuyên biệt. Điều này làm cho nhà trường gặp rất nhiều khó khăn trong việc quản lí chuyên môn và đánh giá chất lượng giáo dục.

    Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục có biên soạn chương trình dành cho trẻ khuyết tật nhưng đến nay đã lạc hậu do không được cập nhật thông tin thường xuyên (1991). Chương trình chỉ tập trung vào một số môn cơ bản và đặc thù. Ví dụ, chương trình dành cho trẻ khiếm thính có 5 môn được biên soạn đó là: Toán, Tiếng Việt, Hoạt động thực hành, Luyện nghe, Phát âm, còn lại những môn khác trong chương trình tiểu học do nhà trường hoặc giáo viên tự biên soạn. Chương trình do Viện biên soạn chủ yếu tập trung thiết kế kế hoạch dạy học (nội dung, thời gian), ít đề cập đến những nội dung khác như: mục tiêu, phương pháp, cách thức tổ chức, đánh giá. Có thể nói chương trình kiểu này không có định hướng rõ ràng về mục đích cần đạt, hình thức tổ chức dạy học, cách đánh giá, phương pháp giảng dạy làm cho giáo viên gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện.

      Giáo viên dạy ở các trường chuyên biệt hầu hết do không được đào tạo chuyên sâu về lĩnh vực giáo dục trẻ khuyết tật cho nên về mặt lí luận nhìn chung còn hạn chế. Chính vì vậy, chương trình do giáo viên biên soạn thiếu cơ sở khoa học, khi xây dựng chương trình ít chú trọng vào đặc điểm, khả năng, nhu cầu của trẻ mà chủ yếu lựa chọn nội dung trong chương trình phổ thông bằng cách lược bỏ nội dung khó, trừu tượng theo cảm tính của mình sau đó sắp xếp, phân bổ cho hợp  lí theo thời gian quy định của một năm học và kéo dài chương trình tiểu học 5 năm thành 8 - 9 năm cho trẻ khuyết tật. Phạm vi sử dụng của những chương trình kiểu này rất hẹp vì nó chỉ phù hợp cho nhóm nhỏ học sinh trong môi trường đó và khó được giáo viên khác chấp nhận sử dụng nên nó không có tính phổ biến rộnh rãi.

     Hầu hết phụ huynh trẻ khuyết tật chưa được tiếp cận với chương trình giáo dục của con em mình. Chính vì vậy, vai trò của phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ khuyết tật ở nước ta còn nhiều hạn chế. Có thể nói phụ huynh là lực lượng hỗ trợ giáo dục quan trọng bậc nhất nhưng chưa được phát huy. Phụ huynh có nhiều thời gian gần gũi trẻ, hiểu tâm sinh lí trẻ nhất nhưng do thiếu kiến thức, kĩ năng và không biết nội dung, tiến trình dạy trẻ cho nên sự hỗ trợ của phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ rất hạn chế.

     Chất lượng của việc chăm sóc, giáo dục trẻ khuyết tật trong trường chuyên biệt còn hạn chế. Có rất nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục như: chưa xác định được cơ sở cốt lõi để làm điểm tựa chính khi  xây dựng chương trình; chưa có cơ quan có thẩm quyền biên soạn chương trình, quản lí, giám sát việc thực hiện chương trình nên việc sử dụng chương trình còn tuỳ tiện, thiếu tính thống nhất, việc học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm giữa các trường còn hạn chế. Do không được tiếp cận với chương trình giáo dục, thiếu kiến thức, kĩ năng chăm sóc, giáo dục trẻ khuyết tật cho nên sự hỗ trợ của phụ huynh trong việc chăm sóc, giáo dục trẻ rất hạn chế; giáo viên tiêu tốn rất nhiều thời gian vào biên soạn chương trình nên không còn nhiều thời gian cho việc thiết kế bài dạy, tìm kiếm và làm đồ dùng dạy học, vì vậy chất lượng giảng dạy chưa đạt hiệu quả cao.

     Cán bộ, giáo viên, phụ huynh của các trường chuyên biệt mong muốn có khung chương trình thống  nhất, từ đó các trường áp dụng linh hoạt tuỳ theo khả năng học sinh, điều kiện thực hiện (cơ sở vật chất, phương tiện, thiết bị dạy học, trình độ giáo viên...) của mỗi nhà trường.

        2. Định hướng xây dựng chương trình giáo dục cho các cơ sở chuyên biệt cấp tiểu học

      -Xây dựng khung chương trình theo môn học, theo chủ điểm cho các trường chuyên biệt, trên cơ sở đó nhà truường dựa trên khả năng của trẻ, điều kiện thực hiện của trường mình để thiết kế chương trình chi tiết.

      -Xây dựng chương trình chuyên biệt nên thiết kế thời gian 6 năm. Năm năm trẻ học theo chương trình phổ thông nhưng bỏ bớt những nội dung khó và trừu tượng sao cho phù hợp với mỗi dạng khuyết tật khác nhau. Thêm một năm dạy trẻ khuyết tật những kĩ năng đặc thù, nhằm giúp trẻ phát huy thế mạnh của bản thân. Với chương trình kéo dài 6 năm phù hợp đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi và giúp cho trẻ khuyế tật ở địa bàn không có trường chuyên biệt cấp THCS có cơ hội được học trong các trường ở tại địa phương của mình.

      -Do nhu cầu thực tế nên trong thời gian trước mắt cần ưu tiên xây dựng chương trình khung cho ba đối tượng: trẻ khiếm thị, trẻ khiếm thính, trẻ chậm phát triển trí tuệ. Chương trình được xây dựng theo các môn trong chương trình tiểu hoc và đặc biệt chú trọng phát triển những kĩ năng đặc thù riêng cho mỗi đối tượng như: luyện nghe, phát âm, phát triển giao tiếp và ngôn ngữ kí hiệu (trẻ khiếm thính); kĩ năng định hướng di chuyển, đọc viết chữ nổi (trẻ khiếm thị); kĩ năng sống, kĩ năng tự phục vụ (trẻ chậm phát triển trí tuệ).

      -Viết tài liệu tham khảo, sách hướng dẫn dành cho giáo viên bám theo chương trình giúp giáo viên định hướng thực hiện giờ dạy có hiệu quả trong cả môi trường chuyên biệt và hoà nhập.

      -Viết sách giáo khoa đối với một số môn đặc thù nhằm giúp học sinh có sách học tập, phụ huynh, giáo viên có thêm tư liệu để tham khảo và nghiên cứu.

       3. Kết luận và khuyến nghị

       3.1. Kết luận

        Chương trình là cơ sở quan trọng giúp giáo viên định hướng trong giảng dạy đối với từng khối lớp, cấp học. Chương trình được nghiên cứu dựng dựa vào đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi để đặt ra mục tiêu, nội dung trẻ cần đạt được và chỉ ra các phương pháp, cách thức tổ chức, điều kiện thực hiện mục tiêu đề ra.

       Việc định hướng xây dựng chương trình theo môn học giúp trẻ khuyết tật dễ dàng tiếp thu bài vì nội dung được diễn ra theo một trình tự rõ ràng và đảm bảo tính lôgíc. Dựa trên khả năng, nhu cầu  của trẻ khuyết tật để xây dựng mục tiêu giáo dục sao cho phù hợp với mỗi dạng khuyết tật khác nhau. Hiệu quả giáo dục trẻ khuyết tật thành công hay thất bại hoàn toàn phụ thuộc vào sự sáng tạo, linh hoạt của người giáo viên tronh việc lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nhằm kính thích phát huy tối đa khả năng của trẻ.

        Khảo sát thực trạng cho thấy chương trình đang sử dụng ở các nhà trường chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật rất đa dạng về thể loại, cách tiếp cận, hình thưc thể hiện... gây không ít khó khăn cho giáo viên khi thực hiện. Chất lượng dạy-học ở các trường chuyên biệt bậc tiểu học còn hạn chế vì thay cho việc dành thời gian vào thiết kế bài dạy, làm đồ dùng dạy hocj thì giáo viên dành giáo viên dành khá nhiều thời gian vào nghiên cứu, xây dựng cương trình.

       Qua nghiên cứu lí luận và thực trạng chương trình giáo dục ở các trường chuyên biệt tiểu học cho thấy cần có khung chương trình thống nhất giữa các trường chuyên biệt để giúp cho giáo viên có định hướng trong dạy-học, giúp nhà trường thuận lợi quản lí, giám sát đánh giá chất lượng dạy-học của giáo viên và học sinh. Chương trình được thiết kế linh hoạt, tuỳ thuộcvào khả năng của trẻ và điều kiện của mỗi nhà trường, từ đó các nhà trường thiết kế chương trình chi tiết. Thiết kế thời gian của cấp học nên chú ý đến sự phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi và điều kiện để trẻ khuyết tật có khả năng chuyển tiếp lên bậc học cao hơn trong điều kiện thực tế của mỗi địa phương. Với mục tiêu giúp các em phát triển tối đa khả năng của mình nên chương trình giáo dục trẻ khuyết tật cần thiết kế, xây dựng thêm một số môn học đặc thù cho các dạng khuyết tật khác nhau.

       3.2. Khuyến nghị

       - Các cơ quan có thẩm quyền biên soạn khung chương trình giáo dục chuyên biệt dành cho trẻ khuyết tật tiểu học, làm cơ sở để các trường xây dựng chương trình chi tiết phù hợp với khả năng trẻ khuyết tật và điều kiện thực hiện của mỗi trường. Không nên để giáo viên mất thời gian biên soạn chương trình mà dành thời gian đầu tư vào việc nghiên cứu thiết kế bài học, sưu tầm, làm đồ dùng dạy học để phục vụ cho giảng dạy đạt hiệu quả hơn.

       - Nên đưa thêm vào chương trình giáo dục một số môn đặc thù nhằm phát huy thế mạnh của trẻ khuyết tật để học tập và giao lưu hiệu quả hơn.

       - Chương trình coi trọng thực hành tạo điều kiện và cơ hội giúp trẻ khuyết tật học đến đâu biết đến đó. Hình thức học này phù hợp đặc điểm nhận thức của trẻ khuyết tật.

       - Việc thực hiện chương trình nên đưa vào kế hoạch năm học, Bộ chỉ đạo các trường thực hiện triển khai, quản lí và giám sát giống như chương trình phổ thông.

       - Nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ giáo viên đang dạy trong các trường chuyên biệt với nhiều hình thức khác nhau như: đào tạo dài hạn, bồi dưỡng ngắn hạn,...

       - Chú trọng nâng cao chất lượng giảng dạy cho giáo viên bằng cách tổ chức hội thi giáo viên dạy giỏi các cấp, làm đồ dùng day-học; thường xuyên tổ chức chuyên đề, tạo điều kiện cho các bộ, giáo viên được đi tham quan học hỏi kinh nghiệm trong và ngoài nước.

       - Đẩy mạnh công tác phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ bằng các việc làm cụ thể như sau: cung cấp chương trình, tài liệu cho phụ huynh nghiên cứu; tổ chức tập huấn, nâng cao nhận thức, kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hỗ trợ trẻ ở nhà; thường xuyên trao đổi thông tin về trẻ với phụ huynh thông qua hình thức gặp gỡ trực tiếp, sổ liên lạc, thư, email, điện thoại...

        - Tạo điều kiện cho trẻ thường xuyên được giao lưu giữa các trường chuyên biệt với nhau và giao lưu với các trường phổ thông khác. Thông qua các hoạt động học tập, vui chơi sinh động, hấp dẫn trong các buổi giao lưu nhằm tăng cường sự hiểu biết, nâng cao kĩ năng sống, kĩ năng xã hội, khả năng hoà nhập ở trẻ khuyết tật.

         - Cho trẻ thường xuyên được đi thăm quan các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử theo chủ đề có trong chương trình nhằm mở rộng vốn hiểu biết của trẻ về thiên nhiên, xã hội...

  • ThS. VƯƠNG HỒNG TÂM

                                  Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

                                        Đăng tin babyhvq@yahoo.vn

                 Trung tâm N-T 


Thêm yêu thích (277) | Trích dẫn nội dung trên site của bạn | Xem: 19688

  Nội dung

PHẢN HỒI ĐỘC GIẢ NT-FOUNDATION VỀ BÀI VIẾT
Tên của bạn:
E-mail của bạn:
Nội dung:



Code:* Code

 
E-mail  Gửi email cho bạn bè
In trang này In trang này
  Lên đầu trang
Các bài khác...
  • Angoisse - Ansiété
  • Le Deuil: Cái tang
  • Những khái niệm cơ bản của Phân tâm học
  • Khi thân chủ nói dối trong một ca lâm sàng ở Pháp
  • Tự kỷ ở trẻ, những khác biệt giữa trị liệu phân tâm học và trị liệu giáo dục
  • Một ca lâm sàng ở Việt Nam
  • Các công cụ để suy nghĩ: Hội chứng A.D.H.D. Vấn đề chẩn đoán và điều trị
  • Trò chuyện không định hướng trong tham vấn
  • Tự kỷ (Autisme)
  • Tri giác đặc biệt
  • TÔN TRỌNG NGƯỜI , TÔN TRỌNG MÌNH
  • Đạo đức văn hóa- Khởi thủy của ngoại giao văn hóa
  • Cải thiện chất lượng giáo dục đại học
  • Việc thi cử ở nước ta: làm sao để gắn với thực tiễn?
  • Bệnh Alzheimer là gì ?
  • Những đe dọa từ phình động mạch chủ
  • Ngủ ngon giúp giảm chứng đau nửa đầu
  • Ruột thừa không thể… thiếu?
  • Phát hiện sớm bệnh viêm màng não ở trẻ sơ sinh
  • 20 CÁCH TRỊ BIẾNG ĂN Ở TRẺ
  • Khi bị loãng xương và các bệnh về khớp. Phòng và chữa bằng gì ?
  • Giờ tôi không biết phải làm gì khi bị anh họ lạm dụng…
  • ... “Thật đáng buồn cho cách dạy của chúng ta...”
  • GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIÁO DỤC: Từ góc nhìn nghiệp vụ sư phạm
  • Hai lỗ hổng "chiến lược"!
  • Khi bé có vết thâm tím trên người
  • Chữa biếng ăn ở trẻ
  • Sữa chua với sức khỏe trẻ em
  • Trẻ hay bị sổ mũi, phải làm gì?
  • Hiện tượng đổ mồ hôi trộm ở trẻ em
  • Sai lầm hay gặp khi nấu và cho con ăn dặm
  • Thực phẩm bổ não cho trẻ
  • 6 sai lầm khi chăm sóc bé sơ sinh
  • Có nên cho trẻ uống sữa thay cơm?
  • Hiểm họa từ viêm màng não mủ
  • Nỗi lòng người vợ đang mang bầu
  • SÂN CHƠI THỬ TRÍ THÔNG MINH CỦA TRẺ
  • Khi sát thủ là trẻ thơ
  • Những gia đình bất lực… vì con
  • Nỗi đau gia đình người mẹ tuổi 14
  • Rủ nữ sinh lớp 7 'sống thử'
  • Trai mới lớn sập bẫy tình đồng tính
  • Omega-3 và omega-6 giúp trẻ học tập tốt
  • Góp tiếng nói xóa bỏ lao động tồi tệ với trẻ em gái
  • Tội phạm chưa thành niên ngày càng manh động và “trẻ hóa”
  • Những ông bố, bà mẹ “kinh dị”
  • Từ một giải nhất báo chí
  • Hoa mắt với “ngôn ngữ” của con
  • Ăn gì để tăng chiều cao
  • Làm gì để tăng chiều cao
  • Tăng cường chiều cao đã có cách
  • NGUY HẠI HƠN VI TRÙNG
  • DẠY CON HỌC, KHÓ QUÁ!
  • ĐỂ GIÚP CON CÁI HỌC TẬP
  • Những nhóm thực phẩm “thân thiện” với trẻ
  • Hoàn thiện kĩ năng giao tiếp cho trẻ
  • Đời sống
  • Rèn kĩ năng
  • Trẻ có thể thủ dâm từ 3 tuổi
  • Mô hình gia đình hạnh phúc của sinh viên
  • Tạo môi trường học tập tối ưu
  • Mức độ thực hiện các công việc trong gia đình của học sinh trung học cở sở hiện nay
  • Sự khác biệt về mức độ tham gia các công việc gia đình của học sinh THCS
  • Học sinh trung học cơ sở với việc thực hiện các công việc ở trưởng, lớp và trong nhóm bạn
  • Sinh viên khó thích ứng với cuộc sống mới ở trường đại học/cao đẳng
  • Trẻ tự kỷ: Tương lai phụ thuộc cha mẹ
  • Trường học của bạn
  • Phải coi trọng tư vấn tâm lý học sinh
  • Một số biện pháp để giáo viên có thể ngăn chặn bạo lực trong trường học
  •  
    Giới thiệu về trung tâm
    B/S Nguyễn Khắc Viện, Nhà sáng lập Trung tâm N-T
    Bà Nguyễn Thị Nhất, Nhà đồng sáng lập Trung tâm NT
     
    Bạn đọc viết
    Trò chuyện không định h...
    em muon hoi chi tiet hon ve cach the hien cac loai cau hoi t...
    29/11/08 10:24 More...
    By duong hanh

    Tự tin khẳng định trong...
    Một bài viết rất sâu sắc về hành vi thiếu t...
    22/11/08 15:38 More...
    By AAAA

    Des troubles psychologiques, des méthodes de consultation et de traitement ...