NT Foundation - Tương tác giữa bố mẹ và trẻ tuổi bế bồng
 
 
Lượt truy cập: 8816052
 
 
Tương tác giữa bố mẹ và trẻ tuổi bế bồng
   

Quan hệ bố mẹ-con không tuyến tính có nghĩa là trẻ bé không thụ động chịu ảnh hưởng trực tiếp của những ý đồ và ứng xử của bố mẹ. Quan hệ đó diễn ra như những tương tác được biểu hiện như "một sự nối tiếp" của các quá trình 2 chiều bố mẹ - con thành một đường xoắn ốc trao đổi (I.M.Lewijet L.Rosenblun 1974).

 

1. Gắn bó mẹ - sơ sinh:

Theo Klaus và Kennel (1976) ngay sau khi sinh bà mẹ ở trong một tình trạng cảm xúc đặc biệt, một thời kỳ nhạy cảm dẫn tới sự hình thành sự gắn bó tối ưu giữa mẹ và sơ sinh mà các tác giả gọi là "bonding" (nối liền). Kéo dài thời gian này đem lại hiệu quả tích cực đối với chất lượng quan hệ mẹ con và sự phát triển của trẻ.

2. Tương tác khi cho bú:

Trong khi cho bú có nhiều cách giao tiếp:

- Đối thoại trương lực. Bế ẵm (holding), sờ mó, nâng niu (handling)

- Mắt nhìn nhau.

- Liếm, ngửi.

* Đối thoại trương lực:

Sau 3, 4 ngày mẹ và con tham gia tích cực vào điều chỉnh các tư thế. Phân biệt 3 loại tư thế:

- Tư thế được điều tiết -> khớp với nhau -> thư giãn cơ.

- Tư thế thích nghi.

- Tư thế không ăn khớp vô hiệu.

* Giao tiếp bằng mắt:

Quan trọng +++

Từ tuần thứ hai: trẻ chăm chú nhìn mẹ, mẹ nhìn con - con nhìn mẹ

"Khi mẹ ý thức được là cái nhìn của con là nhằm cho mình thì mẹ nhìn nhận trẻ như là một con người" (Robson, 1967).

* Giao tiếp bằng tai:

Tiếng khóc: một trong những giao tiếp chính, là một yếu tố của gắn bó (Bowlby, 1969) vì đó là tiếng kêu, gọi mẹ đến gần.

3 loại tiếng kêu khóc:

- Tiếng kêu khóc cơ bản tần số 200 đến 600 Hz.

- Tiếng kêu khó phát âm: khàn khàn.

- Tiếng kêu cường phát âm, âm sức cao như huýt sáo, báo động một trạng thái đau đớn, nguy kịch.

Tiếng khóc tăng lên từ khi mới sinh đến 6 tuần rồi giảm dần (Robesky và Blaek 1972).

3. Tính hỗ tương trong tương tác mẹ - con:

Chất lượng tương  tác ứng xử của mẹ, của con, còn phụ thuộc vào kiểu tác động của đôi bên do tính chất gắn bó giữa các tín hiệu.

- Kiểu tác động: 1. Ứng xử của mẹ đáp ứng tín hiệu của con tương đương với nhu cầu của trẻ (bế khi trẻ giơ tay đòi bế).

    2. Ứng xử không đáp ứng.

    3. Ứng xử không liên quan tới ứng xử của trẻ.

Ứng xử của đôi bên được biểu hiện trên:

- Chu kỳ tương tác: gần các pha sẵn sàng và rút lui của trẻ (Brazelton).

 + Trong tác động hài hoà: có sự đồng nhất đôi bên như quyện với nhau.

 + Trong tác động không hài hoà: không đồng bộ, lạc điệu.

- Cấu trúc tương tác (Stern 1981) dẫn chứng trên trò chơi 4 mức độ:

 + Hành vi của mẹ và con: Mẹ phát âm (tiếng nói trẻ con), cử chỉ nụ cười, biểu hiện trên nét mặt mang tính biếm hoạ. Con nhìn, mỉm cười, líu lo, cử động chân tay.

 + Thời kỳ chú ý lẫn nhau tuỳ thuộc vào mức độ kích thích của mẹ.

 + Hàng loạt các đợt chú ý lẫn nhau sau các hành vi lặp đi lặp lại với một số ít thay đổi (trò chơi kéo cưa lừa xẻ).

 + Tổng thể các trò chơi khác nhau trong kiểu bắt đầu và kết thúc.

4. Tương tác về cảm xúc:

 Bao gồm những cảm xúc của đôi bên đi từ cảm xúc -> tình cảm ngày càng tinh tế. Trong những tuần đầu xen kẽ giữa thư giãn và căng thẳng với các biểu lộ:

- Tiếng khóc phương tiện chủ yếu để biểu lộ giao tiếp và xúc cảm.

- Nụ cười xã hội (từ 2 tháng) khi trông thấy mặt người chính diện và chuyển động.

Đó là mốc tổ chức đầu tiên (Spitz 1968) cho mẹ cảm giác được con nhận ra.

- Sự ngạc nhiên: mắt giương to, môi tròn chữ O (3-6 tháng).

- Phản ứng lo hãi trước người lạ (7-8 tháng). Đó là mốc tổ chức thứ hai theo Spitz.

5. Tương tác bố - con: Còn ít được chú ý.

- Trực tiếp: "thể xác" hơn (so với mẹ): sử dụng xúc giác hơn là thị giác, kích thích hơn đối với con trai hơn là đối với con gái (Parke 1981).

- Gián tiếp: thông qua tương tác giữa bố và mẹ.

Nhịp vận động khác nhau giữa bố và mẹ giúp trẻ phân biệt được bố, mẹ (Kestenberg 1982).

6. Nhiễu loạn trong tương tác mẹ - con:

Do:

- Kích thích thái quá không tôn trọng tín hiệu của trẻ, tránh né (quay mặt đi, nhắm mắt...).

- Kích thích yếu ớt ở những bà mẹ trầm uất, ức chế, tinh thần phân lập.

- Đẻ non (lo âu của bố mẹ, điều hoà trạng thái thức tỉnh của trẻ kém -> giao tiếp và tương tác khó).

- Chậm sinh trưởng thai nhi -> khó ổn định trạng thái thức tỉnh yên tĩnh và chăm chú.

- Khó khăn trong thời kỳ thơ ấu của mẹ.


 

Biên soạn và lược dịch: Vũ Thị Chín

 
E-mail  Gửi email cho bạn bè
In trang này In trang này
  Lên đầu trang
Các bài khác...
  • 10 ĐIỀU NÊN NÓI VỚI CON
  • Bố mẹ hay bạn
  • Bảo đảm và tạo cảm giác an toàn cho trẻ
  • Thái độ đứng trước con em
  • Cần có chiến lược phòng ngừa rối nhiễu tâm lý trẻ em
  • Xem con như là một chủ thể
  • "Không có nỗi đau nào bằng nỗi đau tâm trí"
  • Xem con như là thượng khách
  • Trẻ em hư
  • Trẻ em ngày nay
  • Tính
  • Cảm thông và chia sẻ với tuổi mới lớn
  • Giải mặc cảm tội lỗi cho trẻ - một hướng phòng ngừa tự sát
  • Năm thông điệp gửi người cha trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa
  • Làm thế nào để giúp con có được hình ảnh đẹp về người cha?
  • Chăm - Chữa - Dạy tại phòng khám Tâm lý - Y học - Giáo dục trong một bệnh viện đa năng
  • Trầm cảm tuổi học đường
  • Sẻ chia với trẻ tự kỷ
  • Trẻ có những dấu hiệu: Chậm nói, ngơ ngác... Đừng vội cho là trẻ tự kỷ
  • Môi trường xã hội và tâm lý xã hội ở thành thị
  • Rối nhiễu tâm lý sau hai năm vắng mẹ
  • Hội chứng tự tỏa qua 10 câu hỏi
  • Chữa máy - chữa người
  • Nỗi khổ của con em
  • Nâng cao ý thức và hiểu biết về tâm lý trẻ cho giáo viên
  • Chăm dạy những trẻ em không may
  • Chứng trầm cảm ở thiếu niên: Khi con bạn quá vui, cũng nên để ý
  • Đau mà không tìm thấy bệnh
  • Tâm lý lâm sàng trẻ em Việt Nam
  • 9 cách giúp bé hay nói
  • Tư duy sáng tạo
  • Vì sao nên cho con bú sữa mẹ ngay sau sinh?
  • Thiên đường của sáng tạo
  • Thái độ của bạn với cách sống tuổi teen?
  • 6 cách bắt đầu ngày làm việc mới
  • Nắm tay yêu thương
  • 13 điều nên giúp trẻ trong giao tiếp
  • Chồng lười chăm con
  • Sinh viên với kỹ năng mềm
  • Con vẹt dạy trẻ con tập nói
  • Vẹt dạy người tập nói
  • Người già trầm cảm
  • Dấu hiệu của trẻ bị dị ứng thức ăn
  • Giúp trẻ tránh say tàu xe
  • Trầm cảm ở bà bầu
  • Những cách trừng phạt trẻ sai lầm
  • Một số yếu tố tâm lý tác động đến việc sinh con
  • Những đứa trẻ có khả năng đặc biệt
  • Gần ba tuổi biết giải toán
  • Cảm xúc liên quan đến thành đạt
  • Rối loạn chuyển hóa
  • 10 điều cần tránh trong giáo dục khi trẻ mắc lỗi
  • Cách thông minh để trò chuyện với con
  • Dạy bé ứng xử tốt qua trò chơi
  • Luyện tập trí nhớ
  • Muốn con thông minh, hãy cho chúng chơi cờ vua
  • Con nào mẹ cũng yêu
  • Lo âu làm tăng bệnh lý nội khoa
  • Phát hiện gen gây u não ở trẻ em
  • TRẺ THÔMG MINH NHƯNG VẪN HỌC KÉM
  • Nhóc và em bé
  • Vai trò của cha mẹ trong việc phát triển nhận thức của con cái lứa tuổi học sinh tiểu học
  • Kích thích 5 giác quan cho thai nhi
  • Luyện trí nhớ siêu tốc bằng... thần dược!
  • Những bài thuốc chữa lãnh cảm
  • Bài thuốc cho phụ nữ sau sinh
  • CÁCH CHĂM CON CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ HIỆN ĐẠI
  • Các chứng rối loạn tình dục ở nam giới
  • Nên tế nhị khi con vào tuổi yêu
  • Trẻ trầm cảm dễ dính vào sex
  • Diễn biến tâm lý, tình cảm vị thành niên
  • CHỨNG ÁM ẢNH...SỢ
  • Thế nào là Trẻ có nhu cầu đặc biệt
  • Thiếu ngủ - Nguyên nhân gây tiểu đường
  • Thiếu ngủ - Trẻ dễ bị chấn thương
  • Mộng du - căn bệnh kỳ lạ nhất
  • Kích thích 5 giác quan cho thai nhi - Kỳ 2: Từ tuần lễ phát triển thứ 22
  • Khi nào nên lo lắng về việc trẻ chậm nói
  • Dạy trẻ tính lạc quan ngay từ nhỏ
  • Trẻ nhỏ cư xử kém hơn nếu được ông bà chăm sóc
  • 12 trò chơi rèn kỹ năng cho bé dưới 1 tuổi
  • Giúp bố 'kết thân' với baby mới sinh
  • Trẻ bị ẩn tinh hoàn nên được mổ sớm
  • Tập cho bé thói quen đi ngủ đúng giờ
  • Làm gì khi con tè dầm?
  • Trẻ béo phì tăng nguy cơ đau đầu
  • Lưu ý khi tắm, cắt móng cho bé sơ sinh
  • ĐẶC ĐIỂM TÂM SINH LÝ CỦA HỌC SINH TIỂU HỌC
  • Trẻ sơ sinh nằm phòng máy lạnh được không ?
  • Giảm stress bằng chế độ dinh dưỡng
  • Mạnh hơn cả lời nói
  • Giá trị nội tại
  • Kích thích 5 giác quan cho thai nhi
  • Tăng cường tiêu hóa và hấp thụ dinh dưỡng ở phụ nữ có thai
  • Trẻ nhỏ có biết đùa không?
  • Tư thế ngủ của thai phụ
  • 6 tuần đầu làm cha
  • Rối bời khi teen “yêu” bạn cùng giới
  • Trẻ bị rối loạn cảm xúc: Hậu quả khôn lường!
  • 10 cách nói yêu con
  • Để yêu nhau hơn khi có bé
  • Thế nào gọi là “chất xám”
  • Đo nhu cầu thành đạt bằng phương pháp TAT
  • Được nuông chiều quá trẻ sẽ thiếu kiềm chế
  • Cách đơn giản giúp trẻ hết nhút nhát
  • Trẻ hỏi nhiều là “cá biệt”?
  • Dạy con! Không dễ!
  • Test nhanh chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi
  • TUỔI TÁC CÓ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC MANG THAI NHƯ THẾ NÀO?
  • RỐI LOẠN TĂNG ĐỘNG GIẢM CHÚ Ý
  • Khi bé hay dậy sớm
  • Bé học nhiều từ những câu hỏi
  • Chọn đồ chơi cho bé từ 24-36 tháng tuổi
  • Giáo dục nhân cách cho trẻ mầm non
  • Những yếu tố giúp trẻ học ngoại ngữ tốt
  • Dạy trẻ cách từ chối
  • Giúp trẻ hình thành ý thức làm việc
  • Tâm lý “con một”
  • Bé thích nhại giọng
  • Con hiếu, mẹ bớt bệnh
  • Quan hệ cha mẹ và con cái - Bài 1: Tâm tư của con
  • Quan hệ cha mẹ và con cái - Bài 2: Tìm "tiếng nói chung"
  • Chọn cách vui chơi cùng bé (1-4 tuổi)
  • Xây dựng tính kiên nhân cho con
  • Giúp bé sơ sinh phát triển mọi giác quan
  • Bí quyết ăn đủ chất cho bà bầu ốm nghén
  • Trẻ phát triển toàn diện hơn khi sống cùng cha mẹ
  • Những 'môn học' cho bé lên 2 tuổi
  • Dạy cho con gái mới lớn về tình dục
  • Những chú ý khi đi du lịch cùng bé yêu
  • Xử trí khi bé yêu gặp ác mộng
  • DẠY CẢM THỤ CHO TRẺ DƯỚI 4 TUỔI
  • Giúp con kết bạn khi đến trường
  • Trẻ thừa hưởng tính cách từ cha mẹ là chủ yếu
  • Làm gì để bé thích đọc sách
  • Tạo sức mạnh cho trẻ để đối mặt với khó khăn
  • Ngôn ngữ bí mật của bé có thể bạn chưa biết
  • Mẹ ơi, bé buồn!
  • Những gì bạn không nên nói với con
  • Khi trẻ nói bậy
  • DẠY CON TÍNH TỰ LẬP
  • Năng lượng cho não - chìa khóa vàng giúp trẻ học hỏi không ngừng
  • Bé gái mắc tự kỷ dễ bị bỏ qua
  • Khuyến khích tính hài hước ở bé
  • Đích thực ái nam, ái nữ!
  • Trẻ “yêu” sớm nếu xem phim người lớn
  • Đối phó với bé hay cắn
  • Dạy bé biết “thảo”
  • Người lớn chưa hiểu chúng em!
  • 5 cách dạy trẻ sai lầm về tiền bạc
  • Trẻ chậm biết nói vì cha mẹ quên dạy
  • Khi bé không có bạn
  • Chọn quà cho trẻ
  • Chuẩn bị cho con vào lớp 1
  • Giúp bé khám phá thiên nhiên
  • Để bà yêu cháu hơn
  • Trẻ hay hỏi là trẻ thông minh
  • BÀY TỎ THÁI ĐỘ KHI NHẬN QUÀ
  • Lời khuyên cho thí sinh trước ngày thi
  • Không nên sinh con quá muộn
  • NỖI KHỔ CỦA CON EM TRONG GIA ĐÌNH
  • Nghịch “chỗ ấy” của con: Nguy cơ lệch giới tính ở trẻ
  • NGUY HẠI HƠN VI TRÙNG
  • SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TỪ 0 ĐẾN 3 TUỔI (kỳ 1)
  • TÂM LÝ HỌC MỘT XA XỈ PHẨM CẦN THIẾT
  • NHỮNG NHU CẦU CƠ BẢN VÀ NHU CẦU TÂM LÝ CỦA CON NGƯỜI.
  • XEM CON NHƯ LÀ MỘT CHỦ THỂ
  • NGHIÊN CỨU TÂM LÝ GIA ĐÌNH
  • CÁC BIỂU HIỆN NHIỄU TÂM Ở TRẺ EM
  • LOẠN TÂM Ở TRẺ EM
  • PHẢN ỨNG SINH LÝ VÀ TÂM LÝ CỦA TRẺ BẾ BỒNG
  • TÂM LÝ THANH NIÊN
  • Y HỌC NHÂN VĂN
  • NHỮNG THỜI KÌ PHÁT TRIỂN CỦA TRÍ KHÔN
  • Nhận biết dấu hiệu trầm cảm ngay từ khi trẻ học lớp 2
  • TÌM HIỂU TRẺ EM QUA HÌNH VẼ
  • LÂM SÀNG TÂM LÝ
  • TRẺ EM TRƯỚC CÁI CHẾT
  • CƠ HỘI ĐỂ NÃO BÉ PHÁT TRIỂN
  • NHỮNG THỜI KÌ PHÁT TRIỂN CỦA TRÍ KHÔN
  • PHÁT TRIỂN TÂM LÝ TRONG NĂM ĐẦU
  • TIẾP NHẬN PHÂN TÂM HỌC VÀ PHÊ PHÁN
  • KHÁI NIỆM “GẮN BÓ”
  • Mẹ ơi, em bé từ đâu ra?
  • PHÁT TRIỂN CẢM GIÁC VẬN ĐỘNG
  • Hãy tin vào bản năng người mẹ
  • CAN THIỆP SỚM - MỘT KHỞI ĐẦU SỚM CHO THÀNH CÔNG CỦA HOÀ NHẬP
  • Phân tâm học và phật giáo
  • Không nên bỏ qua cơ hội một lần trong đời
  • Tiếp nhận phân tâm học và phê phán
  •  
    Giới thiệu về trung tâm
    B/S Nguyễn Khắc Viện, Nhà sáng lập Trung tâm N-T
    Bà Nguyễn Thị Nhất, Nhà đồng sáng lập Trung tâm NT
     
    Bạn đọc viết
    Trò chuyện không định h...
    em muon hoi chi tiet hon ve cach the hien cac loai cau hoi t...
    29/11/08 10:24 More...
    By duong hanh

    Tự tin khẳng định trong...
    Một bài viết rất sâu sắc về hành vi thiếu t...
    22/11/08 15:38 More...
    By AAAA

    Des troubles psychologiques, des méthodes de consultation et de traitement ...